Nhà thơ Nguyễn Mỹ: Không chỉ có "cuộc chia ly màu đỏ"

Hồ Tây và một trận thi chiến

Cả hai bài phú đều xứng đáng được coi như những đỉnh cao của văn chương Nôm, những tuyệt phẩm về ngôn từ. Mặt khác, đây là trận “thi chiến” đầu tiên trong lịch sử văn học Việt Nam.

Khi nguyên mẫu...sinh sự với nhà văn

Thông thường, một nhân vật được nhà văn tạo dựng nên, tính cách càng độc đáo, điển hình thì tác giả càng dễ bị những người xưng là "nguyên mẫu"... sinh sự! Khi văn hào Trung Quốc Lỗ Tấn cho in "AQ chính truyện", ông chẳng đã phải nhiều phen khốn đốn bởi những người tự xưng mình là... nguyên mẫu? Đặc biệt, những kẻ có sẹo trên đầu giống AQ lại càng làm dữ. Họ gay gắt bài bác, kiện cáo Lỗ Tấn.

Một cảm nhận về trường ca

Lịch sử trường ca được biết đến bởi những hứng khởi và niềm đam mê trên dòng sông sáng tạo bí ẩn của văn học. Dòng sông ấy chảy trôi mãi mãi về phía vô cùng vô tận do chính những nghệ sĩ sinh ra và mải miết đi trong cõi thẳm sâu mịt mùng của cõi người. Trên con đường riêng biệt và đầy số phận này, con người khao khát vươn tới tự do thuần khiết trong thế giới tinh thần. Có lẽ tất cả chúng ta đều thừa nhận rằng, khi văn học nói được những điều thẳm sâu nhất của con người, thì mặc nhiên nó trở thành sản phẩm của mọi người, mọi thời.

Mấy vấn đề thi pháp cốt truyện - phần 2

Vấn đề cốt truyện trong truyện kể từ lâu đã được ngành Tự sự học coi là một trong những yếu tố cơ bản để tìm ra cấu trúc đích thực của tác phẩm văn xuôi, một mắt xích quan trọng tạo nên kết cấu tác phẩm tự sự.

Mấy vấn đề thi pháp cốt truyện (phần 1)

Vấn đề cốt truyện trong truyện kể từ lâu đã được ngành Tự sự học coi là một trong những yếu tố cơ bản để tìm ra cấu trúc đích thực của tác phẩm văn xuôi, một mắt xích quan trọng tạo nên kết cấu tác phẩm tự sự.

Lễ thành hôn đặc biệt của Lỗ Tấn

Năm 1906, trong khi đang du học tại Nhật Bản, vâng theo lời thúc giục của mẹ, Lỗ Tấn đã buộc phải trở về quê hương Thiệu Hưng (thuộc tỉnh Chiết Giang) để cưới vợ. Đây là cuộc hôn nhân đầu tiên và cũng là cuộc hôn nhân bất hạnh trong đời ông.

Tản Đà - thơ, rượu và ngông: Thu nhận đệ tử

Ngày ấy, có một thiếu niên vì yêu mến văn tài của thi sĩ Tản Đà mà tình nguyện làm đệ tử. Người ấy, sau này cũng trở thành một nhà văn nổi tiếng...

Đâu là sự thật về cái chết của nhà thơ Nguyễn Mỹ?

Vừa qua, trong quá trình tìm kiếm tư liệu về nhà thơ, liệt sĩ Nguyễn Mỹ (1935 -1971), tôi đã rất bất ngờ khi đọc thấy trên mạng nhiều tình tiết khác nhau về cuộc đời cũng như việc tác giả bài thơ “Cuộc chia ly màu đỏ” bị giặc sát hại, trong đó có những tình tiết cho thấy sự việc diễn ra hết sức thê thảm. Mặc dù bàng hoàng xa xót cho số phận của một tài danh, song trong tôi không thể không nảy chút phân vân. Bởi chí ít thì với tư cách là người tham gia biên soạn tập thơ riêng đầu tiên của Nguyễn Mỹ (cuốn “Thơ Nguyễn Mỹ” - Hội Văn nghệ Hà Nội và Sở Văn hóa Thông tin Phú Yên phối hợp xuất bản năm 1993), tôi từng được nghe người thân của nhà thơ kể lại sự việc không giống như trong một số bài viết nhắc tới trên.

Thi phái 'Áo bào gốc liễu' trong Thơ Mới

Thơ Nguyễn Bính, Thâm Tâm, Trần Huyền Trân khiến người ta phải chú ý vì cái dư vị cổ kính tạo được qua thể “ca”, “hành” mượn từ cổ thi.

Xuân Diệu - Hoài Thanh: Hai tác gia, một điểm dừng

Yêu quá, cảm phục quá nên đôi khi người ta “lờ” đi, hoặc đơn giản là không nhận ra gót chân Asin của thần tượng. Các nhà lãng mạn Xuân Diệu và Hoài Thanh rất thường được/bị đối xử như vậy.

Bàn thêm về sự thần diệu của ngôn ngữ thơ

Nếu như “giai điệu”, “âm thanh” là ngôn ngữ của âm nhạc; “màu sắc”, “đường nét” là ngôn ngữ của hội họa; “mảng, khối” là ngôn ngữ của kiến trúc, thì “ngôn từ” là chất liệu của tác phẩm văn học. Hình tượng văn học là hình tượng ngôn ngữ. Mắc-xim Gorky (nhà văn Nga) đã nói: “Ngôn ngữ là yếu tốt thứ nhất của văn học”. Nhà thơ Trần Dần gọi các nhà thơ là “phu chữ”. Trong bài viết nhỏ này, tôi chỉ trình bày một cách ngắn gọn về "Ngôn ngữ thơ". Từ đó có thể giúp ta lựa chọn từ ngữ để đưa vào bài thơ cho đúng lúc, đúng chỗ nhằm chuyển tải được những cảm xúc, ý nghĩ của mình đạt hiệu quả thẩm mỹ cao.

Nhà thơ trong quan niệm của Chế Lan Viên

1.Nhà thơ - Người nghệ sĩ có phẩm chất khác thường

Rimbaud - nhà thơ tượng trưng nổi tiếng của Pháp - cho rằng: ''Thi nhân tự biến mình thành tiên tri thấu thị bằng một sự hỗn loạn của tất cả mọi giác quan, lâu dài, rộng lớn phi thường và hợp lý''(1). Quan niệm này của Rimbaud đã ảnh hưởng sâu sắc đến Chế Lan Viên nói riêng và các nhà thơ trong phong trào Thơ Mới nói chung. Chính vì thế , trong lời tựa tập thơ Điêu tàn, Chế Lan Viên đã tuyên bố: ''Thi sĩ không phải là Người. Nó là Người Mơ, Người Say, Người Điên. Nó là Tiên, là Ma, là Quỷ, là Tinh, là Yêu. Nó thoát Hiện Tại. Nó xối trộn Dĩ Vãng. Nó ôm trùm Tương Lai. Người ta không hiểu được nó vì nó nói những cái vô nghĩa, tuy rằng những cái vô nghĩa hợp lý''(2).

Thi sĩ Sergey Esenin và cuộc hôn nhân khó lý giải

Là một nhà thơ "tài sắc vẹn toàn", trong cuộc đời ngắn ngủi của mình (1895 - 1925), Sergey Esenin đã gây bao điều ngạc nhiên cho thiên hạ. Trong đó, việc nhà thơ vốn dĩ được xem là đẹp trai nhất trong các thi sĩ của nước Nga kết hôn với nữ nghệ sĩ múa thiên tài Mỹ Isadora Duncan (người đàn bà có tuổi đời xấp xỉ tuổi mẹ ông) có lẽ là một sự kiện đáng ngạc nhiên nhất.

Những con sâu rượu và thi hào Goethe

J.W.Goethe là thi hào của nước Đức giai đoạn cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX. Ông nổi tiếng với cuốn tiểu thuyết "Nỗi đau khổ của chàng Werther", với truyện thơ "Faust"(đều được dịch in ở Việt Nam ta) và nhiều câu thơ mang hàm ý triết lý sâu sắc. Nhiều bạn đọc chúng ta hẳn còn nhớ hai câu thơ có tính châm ngôn nổi tiếng của ông: Mọi lý thuyết đều màu xám/ Chỉ cây đời mãi mãi xanh tươi.

Huyền thoại về tác phẩm đầu tiên

Để có thể được mang cái danh xưng nhà văn, người ta buộc phải có sản phẩm văn chương (ở đây tôi tạm chưa bàn chuyện hay dở của sản phẩm). Và như vậy là, thế nào thì nhà văn cũng phải có tác phẩm đầu tiên - xin hiểu "đầu tiên" với cái nghĩa là lần đầu tiên, bằng việc công bố tác phẩm ấy, một bút danh văn chương đã xuất hiện trên văn đàn, trước mắt công chúng.