Các bài viết mới:    |   Cái đẹp không đến với chúng ta! (chùm thơ)    |   Ban công tác Nhà văn Trẻ cần vận động mạnh hơn    |   Định hướng văn học trẻ hay hành trình tự thân?    |   Vào Hội Nhà văn, người viết trẻ ít bon chen    |   Google mua tác quyền của nhà văn Việt Nam    |   Những cuốn sách khiến độc giả rơi lệ    |   Nhà thơ Tế Hanh vẫn dư một ít lời thơ    |   Văn học trẻ - những chuyển dịch    |   Cây ánh sáng và câu chuyện “hoa tiêu” của thơ hiện đại    |   Xôn xao chuyện Kim Dung vào Hội Nhà văn Trung Quốc







Notice: Undefined index: id in /home/thotre/public_html/luutru/include/details.php on line 6
Giải mã ảo giác thơ trẻ - ThoTre.Com

Giải mã ảo giác thơ trẻ


    Bước vào những năm đầu thế kỷ 21, khi làn sóng quyết tâm quyết chí làm giàu sôi sục từ anh bác sĩ chuyên khoa giải phẫu thẩm mỹ đến bà cụ về hưu bỏm bẻm nhai trầu, thì quả thật tôi cứ thấy xao lòng nghĩ đến bạn bè đôi mươi lúi húi với trang bản thảo chông chênh bao giấc mơ lương thiện. Phải chăng họ đang hy vọng về một điều gần như là tuyệt vọng? Phải chăng họ đang đong đưa số phận mình trên những cành cây trơ trụi dưới ánh điện cao ốc? Phải chăng họ đang muốn giữ lại chút chậm chạp nhân nghĩa giữa thác lũ phăm phăm rượt đuổi danh lợi? Người sáng tạo vốn đã cô độc thì nhà thơ trẻ bây giờ càng cô độc hơn. Thế nhưng, tôi cứ mỏi mòn tin rằng, những ai có đôi phút xa vắng, có đôi lần lầm lũi, có đôi ngày bất an sẽ trân trọng lao động nặng trĩu âu lo của nhà thơ trẻ. Chỉ nhói lên một băn khoăn thường thực: để giành lấy thị phần thẩm mỹ vốn khá ít ỏi ấy, thơ trẻ đã có gì, đang có gì và sẽ có gì?

    Bằng thái độ sòng phẳng và cầu tiến để nói thẳng với nhau thì làng thơ và bạn đọc đều thừa nhận mấy năm qua chưa có “thương hiệu” thơ trẻ. Ngoài sự rụt rè và cẩn thận trên mức cần thiết của Hội nhà văn VN khi chưa ghi nhận, đánh giá và trao giải cho bất kỳ nhà thơ trẻ nào, chính các tác giả chập chững làm thơ đã nhấn chìm mình trong trào lưu tự tung hô hoặc tự hí lộng bản thân. Bỏ qua sự ồn ào hãnh tiến của vài nhà thơ trẻ đang hào hứng với những lời đường mật khen chê bè cánh, theo tôi thơ trẻ ít nhiều thể hiện được niềm xao động của một thế hệ hăm hở bao khát vọng vào đời. Hầu hết nhà thơ trẻ đều trình làng những câu thơ ngổn ngang: ngổn ngang bất lực, ngổn ngang trách móc, ngổn ngang hòai niệm, ngổn ngang đợi chờ… Đó là một trạng thái ngổn ngang chuẩn bị bứt phá thoát khỏi mùa màng bội thu thơ cũ lấy vần điệu du dương làm cảm hứng nghệ thuật. Tại sao tôi và mọi người không có quyền nghĩ rằng, những câu thơ buồn nhiều hơn vui ấy đang trực tiếp dự báo về diện  mạo thi ca khác?

    So với lớp người đi trước, nhà thơ trẻ có nhiều điều kiện thuận lợi hơn để tiếp xúc với thế giới rộng lớn. Tuy nhiên, trên xa lộ internet không bờ không bến, không ít bạn trẻ đã bị ngộ độc thông tin. Nhiều bạn trẻ đồng hành của tôi mải mê dồn sức lực dồi dào và quý giá nhất đời người vào những cách tân đã lỗi thời ở nước ngoài. Những tiểu xảo bị nhầm lẫn là hay ho như ám ảnh hóa, tượng trưng hóa và lập thể hóa của trường phái “thơ mông lung”, những chiêu thức tưởng chừng là tinh diệu như phản ý tượng, phản tu từ và khẩu ngữ hóa của trường phái “hậu tân thi trào”, đáng tiếc thay đã được chôn vùi ở Trung Quốc từ thập niên 80 thế kỷ trước. Một thực tế nữa để nhận ra là phong trào thấy người ta ăn khoai cũng vác mai đi đào của một bộ phận những người làm thơ trẻ. Với khả năng ngoại ngữ có lẽ cũng vừa đủ xài, vài nhà thơ trẻ vớ được những hình thức thơ đã thải hồi ở phương Tây như “thơ hậu hiện đại”, “thơ dự phóng”, “thơ trình diễn” và hớn hở reo lên bằng tâm trạng phấn khích của người đi biển hú họa gặp được mảnh lưới rách vương vãi trên sóng nước trùng khơi. Chân thành mà ghi nhận thì những quan niệm “sử dụng các kiểu chơi chữ và thủ thuật bài trí chữ trên trang giấy, bẻ gãy hình thức thơ truyền thống để giễu nhại thế giới hiện đại làm mất nhân tính” hay “nhìn bài thơ như một cấu trúc trí tuệ và âm thanh hơn là diễn đạt tâm hồn con người” thịnh hành trong thơ Mỹ nửa đầu thế kỷ 20 không phải không có lý do để tồn tại. Thế nhưng, bình tĩnh lại để thấy rõ ràng đó là sản phẩm của nhất thời bông phèng, của đùa cợt rỗi hơi, của tếu táo bất chợt, hoàn tòan xa lạ với văn hóa người Việt cặm cụi chịu thương chịu khó.

    Có lẽ do hơi vội vã muốn lập công, có lẽ do hơi nôn nóng muốn nổi tiếng, vài nhà thơ trẻ đã nháo nhào “đi tắt” một cách nguy hiểm. Họ bỏ quên giá trị truyền thống vốn luôn là cột mốc khởi hành cho mọi bứt phá đỉnh cao. Mặt khác, không ít tác giả chỉ mới võ vẽ vài ba dòng tạm gọi là thơ, nhưng khoái khoe mẽ hiện đại cũng lao vào lật ngược lật xuôi con chữ, nói ngô nói ngọng dăm ý, rồi tự vuốt ve rằng mình đã đi trước thiên hạ. Sự thiển cận và vụng về này hình như cũng đã len lỏi vào những tác giả không còn trẻ. Thực tế bẽ bàng trên, nói ra không phải để chê bai hay dè bĩu đồng nghiệp, vì hoàn toàn không có lợi cho chính tôi, hoàn toàn không có lợi cho tiến trình phát triển thi ca, và càng không có lợi cho công chúng. Bạn đọc tinh tế và bận rộn hôm nay không đủ thời gian để lý luận với chúng ta về sự giành giật thơ chú trọng ngôn ngữ hay nghiêng sang cảm xúc. Bạn đọc chỉ cần thơ hay, chỉ cần những câu thơ mang lại giá trị tinh thần mới. Đứng trước “đơn đặt hàng” của bạn đọc và của nền thơ đang bấn loạn khuynh hướng, đòi hỏi bản thân mỗi nhà thơ không thể không trang bị cho mình một nội lực văn hóa trước khi cách tân chữ nghĩa hay cải tiến thi pháp. Không ai tin khả năng maratong của một đứa trẻ chưa biết đi, cũng như không ai dám đánh cược cho những nhà thơ chỉ lem nhem mấy câu dài câu cụt!

    Trong ước mơ hội nhập và đưa tên tuổi ra khỏi biên giới, lẽ nào tham vọng cao cả “trở thành công dân thế giới” của vài nhà thơ trẻ hôm nay sẽ không có cơ hội? Có phải xã hội đương thời thiếu cái nhìn độ lượng với dăm người làm thơ trẻ lành tính và thích dấn thân cho những cuộc khám phá không khoan nhượng? Trên giấy trắng mực đen, không ai phủ nhận được ai và cũng ai bịp bợm được ai. Nhân loại hàng ngàn năm nay đã chấp nhận biết bao thiên tài, và vẫn còn đủ chỗ cho những thành tựu rực rỡ tiếp theo. Nếu các nhà thơ trẻ hôm nay chỉ nhăm nhăm chạy theo cách tân hình thức, cố la to lên về một sự hiện diện, cố uốn éo thân mình để thiên hạ chú ý, thậm chí hình thành ảo giác người khác đang kiềm hãm tài năng mình,  thì thái độ này không khác hơn một trò hề rẻ tiền trong mắt những người có bản lĩnh hiểu biết. Tôi vẫn tin rằng, nếu các nhà thơ trẻ viết thật hay, thật xúc động về những ngày mình đang sống, những điều mình đang nghĩ, những giận hờn đang giằng xé, những yêu thương đang thôi thúc của bản thân thì chắn chắn sẽ chuyển tải đến  bạn bè quốc tế một tâm hồn người Việt, một cốt cách người Việt, một đời sống người Việt những năm đầu thế kỷ 21!

LÊ THIẾU NHƠN
(Tham luận đọc tại Hội thảo thơ TP HCM 25- 8 - 2006)
Nguồn: PhongDiep.Net


  Bản in     Phản hồi     Về đầu trang

Google
 

Trở về trang: Tin văn

Các bài viết mới:

Liên hệ BQT
Gửi bài viết
Radio Thơ Trẻ
Tìm kiếm
Chuyển đổi mã Tiếng Việt
CheckMail ThơTrẻ
LIÊN KẾT
DIỄN ĐÀN

Trở về đầu trang
Trở về đầu trang